بازار طلا و سکه ایران در روزهای اخیر یکی از پرنوسانترین و بیثباتترین دورههای خود را تجربه میکند؛ وضعیتی که نه تنها خریداران و سرمایهگذاران خرد را با نگرانیهای جدی مواجه کرده، بلکه فعالان صنفی و واحدهای صنفی طلا و جواهر را نیز در معرض زیانهای قابل توجه قرار داده است. رشد همزمان قیمت طلا در بازار جهانی و افزایش نرخ ارز در داخل کشور، معادلهای پیچیده و پیشبینیناپذیر را پیش روی بازار داخلی قرار داده؛ معادلهای که نتیجه آن، جهشهای لحظهای قیمت و از بین رفتن ثبات نسبی در معاملات روزانه بوده است.
در شرایطی که قیمت انس جهانی طلا طی مدت کوتاهی افزایش قابل توجهی را تجربه کرده و بنا بر اعلام فعالان بازار، در حدود ۱۰ روز گذشته رشد چند صد دلاری داشته است، بازار داخلی نیز تحت تأثیر مستقیم این روند و نوسانات نرخ ارز، با افزایشهای سنگین قیمتی مواجه شده است. این تحولات باعث شده قیمت هر گرم طلا و انواع سکه در فاصلهای کوتاه، رشدهای چند میلیونی را ثبت کنند؛ رشدی که نه با افزایش تقاضای واقعی همراه بوده و نه ناشی از رونق معاملات، بلکه بیشتر محصول شوکهای بیرونی و ناپایداری متغیرهای کلان اقتصادی است. در چنین فضایی، نبود ثبات قیمتی بیش از هر چیز به کاهش اعتماد و احتیاط شدید در بازار منجر شده است. بسیاری از واحدهای صنفی، بهدلیل ریسک بالای جایگزینی کالا و ناتوانی در پیشبینی قیمتها، حجم مبادلات خود را به حداقل رساندهاند. از سوی دیگر، مردم نیز با اضطراب نسبت به آینده قیمتها، میان دوگانه «خرید در اوج» یا «صبر برای کاهش احتمالی» گرفتار شدهاند.
نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر استان تهران، در گفتوگو با خبرنگار گسترش نیوز، ضمن تشریح دلایل این وضعیت، از تأثیر مستقیم بازار جهانی و نرخ ارز بر قیمتهای داخلی سخن گفت و با اشاره به تجربههای مشابه در دورههای گذشته، تأکید کرد که ادامه این روند میتواند هم فعالان صنفی و هم مصرفکنندگان را با زیانهای جدیتری مواجه کند.
افزایش شدید قیمتهای انواع سکه و طلا در مسیر جهشهای میلیونی
نادر بذرافشان رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر استان تهران در گفتگو با خبرنگار گسترش نیوز با اشاره به روند افزایشی قیمتها در بازار طلا و سکه گفت: در روزهای اخیر شاهد نوسانات بسیار سنگینی در بازار بودهایم؛ بهطوری که قیمت سکه امامی از محدوده حدود ۱۸۳ میلیون تومان در مدت کوتاهی به حوالی ۱۹۹ میلیون تومان رسیده و هر گرم طلا نیز از حدود ۱۷ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان به بیش از ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان افزایش یافته است. این میزان رشد در بازه زمانی کوتاه، نشاندهنده شرایط غیرعادی و بیثبات بازار است.
وی افزود: در دو روز گذشته، قیمت سکه حدود ۱۷ تا ۲۰ میلیون تومان افزایش داشته و هر گرم طلا نیز جهشی چند میلیونی را تجربه کرده است. چنین نوساناتی نهتنها برای مردم، بلکه برای همکاران ما در صنف طلا و جواهر نیز بسیار آسیبزا بوده است.
نقش تعیینکننده بازار جهانی در نوسانات اخیر
رئیس اتحادیه طلا با تأکید بر نقش پررنگ بازار جهانی تصریح کرد: بخش عمده نوسانات فعلی ناشی از افزایش قیمت انس جهانی طلا است. طی روزهای گذشته، بهای جهانی طلا حدود ۷۰۰ دلار افزایش داشته و این موضوع به صورت مستقیم بر بازار داخلی اثر گذاشته است. در کنار این عامل، نوسانات نرخ ارز در داخل کشور نیز باعث تشدید افزایش قیمتها شده است. بذرافشان خاطرنشان کرد: اگرچه نوسانات ارزی داخلی تأثیرگذار بوده، اما سهم اصلی این افزایشها مربوط به بازار جهانی است. زمانی که انس جهانی با چنین شتابی افزایش پیدا میکند، طبیعی است که بازار داخلی نیز دچار شوک قیمتی شود.
زیان سنگین واحدهای صنفی درباره جایگزینی با قیمتهای جدید
وی با اشاره به مشکلات فعالان صنفی اظهار داشت: یکی از بزرگترین چالشهای همکاران ما، موضوع جایگزینی کالا با قیمتهای جدید است. ممکن است یک واحد صنفی شب گذشته سکهای را با قیمت مشخصی فروخته باشد و تصور کند حاشیه سود محدودی به دست آورده، اما صبح روز بعد با افزایش چندمیلیونی قیمت مواجه شود و برای جایگزینی همان کالا، متحمل زیان سنگین شود.
بذرافشان افزود: همین مسئله باعث شده بسیاری از واحدها با احتیاط بسیار زیاد معامله کنند یا حتی در برخی ساعات روز، از انجام مبادلات خودداری کنند. نبود ثبات قیمتی، عملاً بازار را به سمت رکود و کاهش معاملات سوق داده است.
کاهش محسوس حجم معاملات در بازار طلا و سکه
رئیس اتحادیه طلا با اشاره به وضعیت فعلی خرید و فروش گفت: در حال حاضر حجم معاملات به شدت کاهش یافته است. نه تقاضای هیجانی در بازار وجود دارد و نه رونق خاصی در خرید و فروش دیده میشود. آنچه مشاهده میکنیم، بیشتر نگرانی و اضطراب مردم نسبت به آینده قیمتها است.
وی ادامه داد: همکاران ما زمانی اقدام به معامله میکنند که بتوانند خرید و فروش خود را بهصورت همزمان و با حداقل ریسک انجام دهند. در غیر این صورت، ترجیح میدهند صبر کنند تا بازار به ثبات نسبی برسد.
تجربه دورههای خاص؛ از توقف اعلام قیمت تا کنترل جو روانی
بذرافشان با اشاره به تجربههای گذشته گفت: ما پیشتر دورهای حدود ۱۲ روزه را تجربه کردیم که در آن، عملاً هیچ قیمتی در بازار اعلام نمیشد و هدف اصلی، کنترل جو روانی جامعه بود. شرایط فعلی اگرچه متفاوت است، اما از نظر شدت نوسانات، شباهتهایی با آن دوره دارد. وی تأکید کرد: با این حال، توقف کامل اعلام قیمت یا تعطیلی معاملات، تصمیمی نیست که در اختیار صنف باشد. هر صنعت و صنفی باید فعالیت خود را ادامه دهد و این موضوع نیازمند سیاستگذاری و تصمیمگیری در سطوح بالاتر است.
انتظار از بانک مرکزی کنترل و ثبات نرخ ارز است
رئیس اتحادیه طلا با تأکید بر نقش سیاستگذار پولی گفت: اگر بانک مرکزی بتواند ثبات نسبی در بازار ارز ایجاد کند، قطعاً بخش مهمی از نوسانات بازار طلا و سکه نیز کنترل خواهد شد. حتی کاهش محدود نرخ ارز یا مدیریت عرضه میتواند تأثیر قابل توجهی بر آرامش بازار داشته باشد.
وی افزود: ابزارهایی مانند عرضه سکه، مدیریت نقدینگی و نظارت دقیقتر بر بازار ارز، میتواند به کاهش نوسانات کمک کند. ثبات نرخ ارز، نقش کلیدی در ایجاد آرامش در بازار داخلی طلا دارد.
توصیه به مردم؛ صبوری در شرایط التهاب
بذرافشان با توصیهای مستقیم به مردم گفت: همواره تأکید ما این بوده و هست که در شرایطی که بازار با التهاب و نوسانات شدید مواجه است، مردم با صبوری بیشتری عمل کنند. تجربه نشان داده که پس از دورههای افزایش شدید، امکان اصلاح قیمتها وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد: ممکن است با یک خبر سیاسی یا اقتصادی، کاهش قیمت انس جهانی یا افت نرخ ارز، بازار داخلی نیز وارد فاز کاهشی شود. بنابراین توصیه میکنیم مردم خرید و فروش خود را به زمانی موکول کنند که بازار به ثبات نسبی رسیده باشد تا ریسک و زیان احتمالی به حداقل برسد.
امید به بازگشت آرامش به بازار
رئیس اتحادیه سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر استان تهران در پایان ابراز امیدواری کرد که با ثبات بازار جهانی و مدیریت مؤثرتر متغیرهای داخلی، بهویژه نرخ ارز، بازار طلا و سکه نیز از شرایط پرنوسان فعلی عبور کند. به گفته او، ایجاد ثبات به نفع همه است؛ هم فعالان صنفی و هم مردمی که طلا را بهعنوان کالای مصرفی یا سرمایهای خریداری میکنند.
